ลูกท้องผูก

"เด็กอาจมีอาการท้องผูกได้ทุกช่วงวัยที่พบมากที่สุดคืออายุประมาณ 6 เดือน- 4 ปี ซึ่งมีสาเหตุแตกต่างกันไปในเด็กแต่ละคน และการท้องผูกมักเกิดจากปัจจัยหลายอย่างร่วมกัน เช่น เด็กบางคนถูกฝึกให้ขับถ่ายเร็วเกินไป แต่เขายังไม่พร้อมที่จะขับถ่ายเอง"

ปกติเด็กมักถ่ายอุจจาระทุกวัน โดยเฉพาะเด็กแรกเกิดที่กินนมแม่อาจถ่ายวันละ 5-6 ครั้ง แต่เมื่อเด็กโตขึ้น ความถี่ของการถ่ายอุจจาระจะลดลงพ่อแม่หลายคนอาจกังวลว่านี่คือสัญญาณท้องผูกหรือไม่ เอาเป็นว่าทำความเข้าใจกันไว้ก่อนดีกว่าค่ะ จะได้ช่วยลูกรับมือสบายขึ้น
 

เด็กท้องผูกน่ารัก


หลากสาเหตุ…ทำท้องผูก

เด็กอาจมีอาการท้องผูกได้ทุกช่วงวัยที่พบมากที่สุดคืออายุประมาณ 6 เดือน- 4 ปี ซึ่งมีสาเหตุแตกต่างกันไปในเด็กแต่ละคน และการท้องผูกมักเกิดจากปัจจัยหลายอย่างร่วมกัน เช่น เด็กบางคนถูกฝึกให้ขับถ่ายเร็วเกินไป แต่เขายังไม่พร้อมที่จะขับถ่ายเอง เด็กไม่ชอบกินผักและผลไม้ และที่พบบ่อยในช่วงวัยอนุบาล คือ เด็กห่วงเล่นและกลั้นอุจจาระเป็นนิสัย เป็นต้น แต่ก็ยังมีเด็กอีกส่วนน้อยที่มีอาการท้องผูกจากโรคร้ายแรง เช่น โรคลำไส้ใหญ่ส่วนปลายไม่มีปมประสาท โรคไขสันหลัง โรคต่อมไทรอยด์ทำงานน้อย เป็นต้น

สัญญาณท้องผูกแน่

สัญญาณความถี่ของการอุจจาระที่บ่งบอกว่าลูกท้องผูก คือการถ่ายอุจจาระน้อยกว่า 3 ครั้งใน 1 สัปดาห์ หรืออาจถ่ายทุกวันแต่ต้องเบ่งมากและอุจจาระแข็งอาจจะเป็นก้อนเล็กๆ คล้ายลูกกระสุนปืนอัดลมหรือก้อนใหญ่ๆ ที่ทำให้มีอาการเจ็บปวดมากเวลาเบ่งถ่าย หรือบางครั้งอาจมีเลือดติดออกมาด้วยเพราะรูทวารฉีกขาด ซึ่งถ้าเป็นแบบนี้ลูกจะรู้สึกกลัวการถ่ายอุจจาระจึงพยายามกลั้นเอาไว้ จนทำให้อุจจาระยิ่งมีขนาดใหญ่และแข็งมากขึ้นเรื่อยๆ และเพิ่มความเจ็บปวดในการขับถ่ายในแต่ละครั้ง

ส่วนเด็กทารกปกติช่วงอายุ 1-3 เดือนที่กินนมแม่ ถึงบางคนอาจถ่ายอุจจาระห่างทุก 3-7 วันโดยที่ยังกินนมดี ร่าเริง น้ำหนักขึ้นตามปกติ ไม่อาเจียน เด็กกลุ่มนี้ไม่นับว่ามีอาการท้องผูกถึงแม้ว่าจะถ่ายน้อยกว่า สัปดาห์ละ 3 ครั้ง

ทางแก้ลูกท้องผูก

ก่อนอื่นคุณแม่ต้องลองหาสาเหตุอาการท้องผูกของลูกให้พบก่อนว่าเกิดจากอะไร แล้วจึงค่อยรักษาตามสาเหตุนั้นๆ ซึ่งส่วนใหญ่มักมาจากสองสาเหตุต่อไปนี้ค่ะ

ท้องผูกเพราะไม่ยอมกินผักหรือผลไม้

การรักษา
คุณพ่อคุณแม่ควรให้ลูกดื่มน้ำให้เพียงพอ เช่น ลูกอายุน้อยกว่า 6 เดือนควรดื่มน้ำประมาณวันละ 4 ออนซ์ การผสมนมต้องเติมน้ำให้ถูกอัตราส่วน แต่ถ้าลูกอายุมากกว่า 6 เดือนอาจให้น้ำผลไม้ในปริมาณที่พอเหมาะ

ท้องผูกเพราะลูกห่วงเล่นไม่มีเวลาถ่าย

การรักษา
คุณพ่อคุณแม่ต้องจัดระเบียบให้ลูกมีเวลานั่งถ่ายประมาณ 10-15 นาทีซึ่งช่วงเวลาที่ดีและเหมาะสำหรับนั่งถ่ายคือ หลังรับประทานอาหารเสร็จสักพัก เพราะหลังรับประทานอาหารจะมีการกระตุ้นให้ลำไส้ใหญ่บีบตัว และอาจช่วยให้ก้อนอุจจาระเคลื่อนผ่านออกมาง่ายขึ้นเวลานั่งถ่ายไม่ควรให้ลูกเล่นของเล่นหรือดูหนังสือการ์ตูนไปด้วย เพราะเขาจะไม่ตั้งใจหรือพยายามนั่งขับถ่ายควรกล่าวชมเชยหรือให้รางวัลเล็กๆ น้อยๆ เพื่อให้ลูกมีความตั้งใจที่จะขับถ่ายให้สม่ำเสมอต่อไป

แต่ถ้ารักษาตามสาเหตุทั้ง 2 ข้อนี้แล้วลูกยังมีปัญหาถ่ายแข็งก็จำเป็นต้องให้กินยากลุ่มที่มีฤทธิ์ทำให้อุจจาระนิ่ม เพื่อทำให้เด็กถ่ายอุจจาระซึ่งอาจจะต้องให้ยานาน 3-6 เดือน หรือจนกว่าก้อนอุจจาระจะมีขนาดเล็กลงทำให้ถ่ายสะดวกขึ้น แต่ไม่แนะนำให้เหน็บหรือสวนยาที่รูทวารเป็นประจำ เพราะตัวยา 2 อย่างนี้จะไปกระตุ้นให้ลูกมีอาการเจ็บปวดรูทวารมากขึ้น และถ้าเด็กมีปัญหาท้องผูกเรื้อรัง (มีอาการท้องผูกนานกว่า 3 เดือน) ต้องปรึกษากุมารแพทย์

ใช้ยารักษาท้องผูกต้องระวัง

โดยทั่วไปยาที่ใช้รักษาอาการท้องผูกในเด็กแบ่งออกเป็น 3 กลุ่มใหญ่ๆ ซึ่งการใช้ยาแต่ละกลุ่มก็มีข้อควรระวังดังต่อไปนี้

ยากิน แบ่งเป็น 4 กลุ่มย่อยดังนี้

- ยาที่ออกฤทธิ์ที่ทำให้อุจจาระนิ่ม เช่น แลคตูโลส, เกลือแมกนีเซียม อาจทำให้ท้องอืด

- ยาที่ออกฤทธิ์หล่อลื่นอุจจาระ เช่น พาราฟิน ซึ่งตัวยาเป็นน้ำมันอาจทำให้เกิดปอดอักเสบถ้าลูกกินแล้วสำลัก

- ยาที่ออกฤทธิ์ทำให้ปริมาณอุจจาระเพิ่มขึ้น ที่มีขายตามท้องตลาดมักเป็นผงบรรจุซองหรือกระป๋อง เด็กต้องดื่มน้ำตามมากๆ จึงจะได้ผลดี ซึ่งอาจทำให้ท้องอืดได้เหมือนกัน

- ยาที่ออกฤทธิ์กระตุ้นการบีบตัวของลำไส้เป็นยาที่ห้ามใช้ติดต่อกันนานๆ เนื่องจากอาจทำให้กล้ามเนื้อและระบบประสาทในลำไส้ปกติอย่างถาวร

- ยาเหน็บ เช่น กลีเซอรีนแท่ง ที่ออกฤทธิ์ โดยทำให้เด็กมีความรู้สึกอย่างถ่าย มักได้ผลเฉพาะในเด็กทารกที่ทวารหนักยังมีขนาดเล็กเท่านั้น

- ยาสวน เช่น เกลือฟอสเฟต เกลือแกงเข้มข้น อาจทำให้มีแร่ธาตุในเลือดผิดปกติถ้าใช้ติดต่อกันเป็นเวลานาน

เมื่อท้องผูกยาสวนหรือยาระบายสามารถใช้กับเด็กที่มีอายุ 0-3 ปีได้ค่ะ แต่ขอแนะนำให้ใช้ยาสวนเป็นครั้งคราวในกรณีที่ไม่ถ่ายอุจจาระติดต่อกันนานเกิน 3 วันเท่านั้น ส่วนยาระบายให้ใช้เมื่อท้องผูกเรื้อรัง และควรเป็นยาที่ออกฤทธิ์ทำให้อุจจาระนิ่ม ไม่แนะนำให้ใช้ยาที่ออกฤทธิ์กระตุ้นการบีบตัวของลำไส้ เพราะลูกเล็กมักต้องใช้ยานานอย่างน้อย 3-6 เดือนจนกว่าเขาจะไม่กลัวการถ่ายอุจจาระ

เรื่องระบบการขับถ่ายถือว่าสำคัญมากนะคะสำหรับลูกน้อย เพราะเมื่อไหร่ที่กินได้ถ่ายคล่องก็จะช่วยให้แข็งแรงและโตเร็วอีกด้วย

แก้ท้องผูกแบบไม่พึ่งยา

คุณแม่ควรให้ลูกดื่มน้ำผลไม้ เช่น ลูกพรุน องุ่น หรือแอปเปิ้ล เพื่อให้ลูกถ่ายสะดวก ควรเริ่มให้ครั้งละน้อยๆ เพราะเด็กบางคนอาจจะถ่ายอุจจาระเหลวมากเกินไป ถ้าดื่มครั้งละมากๆ หรือเข้มข้นเกินไปที่สำคัญควรให้ลูกดื่มน้ำให้เพียงพอในแต่ละวันด้วยค่ะ
อุจจาระแข็งและก้อนใหญ่ เด็กเจ็บก้นจึงมีการถ่ายอุจจาระห่าง เมื่อไม่ถ่ายอุจจาระก็จะแข็งขึ้นเรื่อยๆ จนเลือดออกเวลาถ่ายเพราะรูทวารฉีกสุดท้ายเด็กกลัวการถ่ายจึงกลั้นอุจจาระ ซึ่งเมื่อท้องผูกเป็นเวลานาน บางคนมีอุจจาระเหลวเลอะเทอะติดกางเกงเนื่องจากมีก้อนอุจจาระแข็งอยู่ในลำไส้ ส่วนปลายที่ใหญ่ขึ้นทำให้มีอุจจาระเหลวไหลผ่านข้างออกมา

สีอึบอกอะไร

ปกติสีอึอาจเป็นสีเหลือง น้ำตาล หรือเขียว แต่ถ้าเป็นสีต่อไปนี้แสดงว่าสุขภาพของลูกมีอาการผิดปกติ

สีเหลืองอ่อนหรือขาว พบในโรคตับ หรือท่อน้ำดี

สีดำ พบในภาวะที่มีเลือดออกจากทางเดินอาหารส่วนบนอาจพบในเด็กที่ทานเลือดสัตว์หรือเนื้อสัตว์มากๆ

สีแดง พบในภาวะมีเลือดออกจากทางเดินอาหารส่วนล่าง อาจพบในเด็กที่ทานยาแก้อักเสบบางชนิด

สีเทาและกลิ่นรุนแรง พบในเด็กที่ไม่ถ่ายอุจจาระหลายๆ วัน หรือเด็กที่มีลำไส้ใหญ่อักเสบจากโรคลำไส้ใหญ่ส่วนปลายไม่มีปมประสาท






Link ล่าสุด



Link ที่เกี่ยวข้อง

04/04/2013 จำนวนผู้อ่าน 17065 ครั้ง คะแนน9 คะแนน

* กรุณา เข้าสู่ระบบ ก่อนทำการ แสดงความคิดเห็น หรือ สมัครสมาชิก

ชื่อผู้ใช้งาน
รหัสผ่าน
จำผู้ใช้ระบบ

Most View สุขภาพ

  1. 7 ข้อห้าม หลังคลอด ส...

    จำนวนผู้อ่าน 225372 ครั้ง

  2. มาทายเพศของลูกในท้อง...

    จำนวนผู้อ่าน 222659 ครั้ง

  3. 7 ข้อห้าม หลังคลอด ส...

    จำนวนผู้อ่าน 192545 ครั้ง

  4. 7 ข้อห้าม หลังคลอด ส...

    จำนวนผู้อ่าน 190598 ครั้ง

  5. 7 ข้อห้าม หลังคลอด ส...

    จำนวนผู้อ่าน 180478 ครั้ง

luminos-media
facebook tinyzone
twitter tinyzone
ubicq
sabinie
advertise